GÜNEBAKAN ÇEKİRDEĞİ DEMEK KADAR BASİTTİ ASLINDA
Selim Özgül
Medya organlarında zaman zaman birileri çıkar; Bu kelime yabancı, onu kullanmayalım. Onun yerine şunu kullanalım şeklinde uyarılar yapar.
Acı bir gülümsemeyle karşılarım ben bu yerli ve de milli duyguların kabarmasıyla ortaya çıkan durumu.
Savaşlar nedeniyle insanların oradan oraya kaçıştığı günler yoğunluğunu kaybedip ülke sınırları kalıcı hale geldikten sonra devletlerin ilk yaptıkları işlerden biri de hâkim dile bir standart getirmek olmuştur.
Hâkim dile bir standart getirilmiştir ki; ülkenin ortak bir dili olsun, başkaları bu dili kolaylıkla öğrenebilsin, bu dil aracılığıyla insanlar birbirleriyle anlaşabilsin; bu ortak dil göçler ve diğer dış etkilere karşı kendini koruyabilsin…
Standardı olmayan bir dil kendini koruyamaz, kalıcı olamaz. Standart getirilmeyen bir dilin böyle bir iddiası olamaz.
Böyle bir iddiası olan her ülkenin kapı gibi dil kurumları vardır. Bu kurumların önerileri tartışılır ama yol göstericiliğinden de yararlanılır, toplumsal kesimlerin ideolojik yaklaşımlarıyla dilde bütünlüğün sağlanmasına izin verilmez.
Bu ülkenin hâkim dili olan Türkçenin bugüne kadar varlığını koruması bir mucize olmuştur neredeyse.
“Ya Sev Ya Terk Et” diyerek bu ülkeden adam kovmaya kalkan “Türkçüler”le “siyasal İslamcılar” en büyük zararı vermiştir Türkçeye.
Anadolu’nun çoğu yerinde olduğu gibi kendi memleketinde de “kadın”a “avrat” denilen bir “Türkçü” milletvekili Türkçenin korunması ve zenginleştirilmesi için çalışanlarla dalga geçmek için şöyle söylemişti bir tarihte:
“Ne yani hostese de gökkonuksal avrat mı diyeceğiz?”
Adamın Türkçe diye bir derdinin olmadığı çok açık!
Gökte yıldız, diyor. Gök kelimesiyle bir sorunu yok. Konuk kelimesinden ürküp korkmuyor. Kadın kelimesi yerine zaten bütün Anadolu “avrat” kelimesini kullanıyor.
Hangi mantıkla neye karşısın sen?
Alay etmek için uydurduğun “gökkonuksal avrat ifadesinin yerine ne öneriyorsun?
Al, bu mantığın sonucu olarak kaldı bütün toplum ne anlama geldiğini bilmediği bir “hostes” kelimesiyle baş başa.
Kelimelerin tren vagonu gibi birleştirildiği Almancada bir kelimeyi görünce, kelime üretme konusunda ne kadar şanslı olduğumuzu düşünmüştüm. “Sonnenblumenkern.” Üç kelimeden oluşuyor: Güneş -çiçek- çekirdek
Anadolu’daki yaygın söyleyişle: günebakan çekirdeği.
Türlçede yeni kelime üretmek bu kadar basit!
Dilimizi koruyalımmış!
Kimlerle?
Hangi mantık ve anlayışla?
“Siyasal İslamcılar” kafa olarak zaten bu ülkede yaşamıyorlar!
Onların medyadaki yazılarında şapka da denilen incelme işaretlerinden, uzatarak söyleme anlamındaki çift a’lardan geçilmez.
Almancanın en popüler sözlüklerinden birinin adı “Duden”dir.
Konrad Duden adında bir Almanca hocasıymış bu sözlüğe adını veren kişi. Çok büyük emek vermiş Almancanın bir standarda kavuşması için.
Bizim başımızdaki Arapça, Farsça kelimelerin yok öyle yazılırdı, yok böyle telaffuz edilirdi belası gibi, Almanların da başının belada olduğu diller ve o dillerden gelen kelimeler varmış. Mesela telaffuz ederken okunmadığı halde fazladan yazılan harfler varmış. Savaş açmış adam o fazladan harflere. Ve bugün Almancada o harfler bu adam sayesinde yoktur.
Geçen gün bir yerde gözüme çarptı. Şöyle söylüyordu biri:
“Arapça ve Farsça kelimeler bizim insanımızın diline İngilizce ve Fransızca gibi Batılı kelimelerden daha uygundur. Halkımız kolayca benimsemiştir onları.”
İçinde yaşadığı toplumun dilini bilen birinin söyleyeceği bir laf mıdır bu?
Yüzlerce sene geçmiş olmasına rağmen bizim insanımız o dillere ait kelimeleri telaffuz etmekte zorlanıyor hâlâ. Daha hâlâ “rica” yerine “irica” diyen insanlarımız var.
Recai demiyor “İrecai” diyor. Kibrit yerine “kirpit” diyor. Leğen yerine “ileğen” ya da “ilahan” diyor.
“Saat” kelimesine nasıl bir ek getireceksin? SaatIN mı diyeceksin, saatİN mi diyeceksin?
En az yüz senedir dilimizde olan Arapça bir kelime. Niye hâlâ hepimiz aynı eki getirerek telaffuz edemiyoruz bu kelimeyi.
Hani bizim insanımız kendi diliyle çok uyumlu olduğu için benimsemişti Arapça ve Farsça kelimeleri?
Bu toplum Arapça eczane kelimesini telaffuzu diline çok uygun olduğu için mi benimsedi mi?
ECzaneye mi gidiyoruz, eZaneye mi?
Trafikte arabayı çeviren polis “Evraklar, lütfen” diyor.
Bir başvuru için Evrakları hazırladık, deniyor.
Hani, Arapça “evrak” kelimesi çağuldu.
Hangi şapka işaretiyle, hangi (yukarıdan) kesme işaretiyle düzeltip uyduracaksınız bu kelimeyi bizim insanımızın diline.
Bugüne kadar olan oldu, özür dileyip bundan sonrasına bakalım diyen de yok.
Rezaleti yüzsüzce savunuyorlar bir de!
Kendi ülkesinde diline karşı bu kadar kötü davranan başka bir toplum var mıdır acaba?
Bir şeyler üreterek dünyaya kendi dilinde sesini duyuramadıktan sonra, kendine özgü bir dili olan bu internet çağında geçmiş ola artık!
Standart dil geliştirmeyi başaran ülkeler bile bugün zorlanıyor kendi dilini korumakta.
Zamanında “günebakan çekirdeği” demek kadar basitti mesele aslında! (Selim ÖZGÜL)
