DOĞU ÇUKUROVA DA AZ BULUNAN BİTKİ VE HAYVANLARDAN ÖRNEKLER

Akademimizin bulunduğu Doğu Çukurova ve özellikle Amanos Dağları ve etrafı bitki ve hayvan çeşidi bakımından çok zengindir. Hatta pek çok bitki ,böcek ve hayvan çeşidi sadece bu bölgede yetişir. Biz şimdi sizlere bölgemizden bazı böcek, hayvan ve bitki örnekleri sunacağız. Bu canlılardan bazıları belki başka bölgelerde de var olabilir ancak bunlardan ilginç olanlardan bazılarının fotoğraflarını ve özelliklerini size sunacağız.

1 – Böcek :

Geyik böceği

Bu böceğin pek çok çeşidi vardır, büyüklük, şekil, renk vb. Bir çok papağan gibi güya araştırıcının bu geyik böceğine söyledikleri isim vardır. Biz başka isim kullanmayı uygun bulmuyoruz. Çünkü anamızdan atamıza bu geyik böceğidir. Bir Türkiyeli bilim insanı bu böceğe, Akbezium Amanum demişti. Niye böyle diyorsun bu geyik böceğine diye sorduk. Bizi şöyle yanıtladı : Avrupadan bir biyoloji hocası gelmişti. Onu Amanos Dağlarında gezdirirken bir böceğe rastladı, adam heyacandan küçük dilini yutacaktı. Neden.

Bu böcek Japonyda bir çizgi film için öylesine çizilen ve çoklarının bu resimli böcek öyküleriyle büyüdüğü bilinir, dedi. Böceğede –Akbezium Amanum– adını verdi. Neden ? Çünkü o kişinin bu böceği gördüğü yer Amanos ( Amanum ) dağları eteklerinde ki Akbez kasabası sınırlarında ki kırsaldaydı. Bu böceğin ölüsünüde dirisinide Japonyaya satmak üzere ciddi paralarla aldılardı.

2 – KUŞ

Yalı Çapkını :

Bu sevimli ve ekzotik kuşun adı Yalı Çapkını, bir başka adıda İzmir Yalı Çapkını . İlk kez İzmirde yalı kenarlarında görülmüştür. Daha sonra ki on yıllarda da Doğu Çukurova Osmaniye de Ceyhan nehri kenarlarında görülmüş, özelliklede Kırmıtlı köyü dolaylarında. Bu kuştan hareketle bu yerde onlarca hatta yüzlerce kuşla birlikte burası kuş cenneti olmuştur.

Başka bir durum bu küşun adında ki ‘çapkın ‘ sözü şöyle oluşmuş. Kuş bir yerlere bakarken yan taraftan bakıyor, başınıda hafif yere eğiyor. Yani genç oğlanların kızlara bakarken gibi baktığı için bu isim verilmiştir. Aslında bu Çapkın kuşun başkaca çeşitleride vardır.

3– Kelebek

Tavus kelebeği

Tavus Kelebeği Osmaniye/ Kadirli Bozguç Köyü’müz de de görüldü.. Fotoğraf için; Ayşe Bozguç’a Teşekkürler.. Tavus Kelebeği; Kanat genişliği 50 ile 55 mm arası, tırtılın maksimum uzunluğu aşağı yukarı 42 mm. Tavus kelebeği, yaşam alanı konusunda diger kelebeklerden çok daha az titizdir. Onları hem çitli bölgelerde yada açık ormanların yakınlarında hem de yerleşim bölgelerinde, örneğin bahçelerde, mezarlıklarda ve parklarda bulabiliriz

Aslında bu tavus kelebeği ülkemizin çok yerinde bulunur. Çeşitleride çoktur. Doğu Çukurovada da özellike irice ve renkli olanları vardır. Bu kelebek kanatları açıkken tavus kuşları gibi şekil ve çok renkli olduğu için bu ismi vermişlerdir.

Çukurovada ki Tavus kelebeğinden örnekler.

4 – Yılan

Kırbaç yılanı ya da cüce yılan

Bu gördüğünüz yılan Amanos Dağlarında çokça görülür, çok çeşit, renk ve biçimi vardır. Bu yılan çeşidi Amanos Dağları, Osmaniye bölgesinde görülür, en geniş olarak Çukurova kırsalında görülür. Boyları 50 – 60 cm yi pek geçmez. Bu yüzden kırbaç yılanı ya da cüce yılan diyorlar. Kesinlikle zehirsizdir. Pek çok zararlı böceği , örneğin keneleri yediği için yararlı bir hayvandır. Kısa olduğu için cüce ve deriden yapılan kırbaça benzediği için de kırbaç yılanı dendiğini söylemiştik. Bir gün köyde pekte büyük olmayan çocuklar böyle bir yılanı yakalamışlar , elleriyle seviyorlar. — ‘ Çocuklar bu yılanın adı nedir ? —Çukulota yılanı dedi birisi. Neden öyle diyorsun sorumuza, baksana aynı çukulotaya benziyor dedi. Korkmuyormusunuz dedim. Bu yılan zehirsizdir, dedi.

Amanos Dağlarında bulunan zehirsiz, kırbaç yılanı ya da cüce yılan , çocukların deyimiyle çukulota yılanı.

5 – Bitkiler

Gavur Dağı Lalesi :

Lale bitkisi, çiçeği ülkemizin çok yerinde vardır. Sanırız çeşitleride çoktur. Çukurova Amanos Dağlarında bir çeşit laleye Gavur Dağı Lalesi diyoruz. Resimlerde gördüğünüz gibi güzel görünümlü çiçeklerdir. Fotoğraflar Necdet Arı kolleksiyonundan alınmıştır.

6 – Karacoğlan Çiğdemi

Doğu Çukurovada / Osmaniye / Düziçi dağlarında daha yenilerde bulunan bu Çiğdem türüne ülkemizde ki üniversiteler bilim insanları bu bilinenden farklı özelliklere sahip çiğdeme ; Karacoğlan’ın yaşadığı bölgeler olduğundan Karacoğlan Çiğdemi demişlerdir.

Aşağıda bu yeni Çiğdem tütü , bitkisi ve çiçeği görülüyor.

Anadolu Halk Bilim Kültür Akademsi

Araştırı kurumu