ELİF GELİN
Yahya Gürz
Aslında bu yazıya nasıl giriş yapacağımı bir türlü bilemedim. Ormana giden oduncuların biri ormana varır baltayı çeker işe başlar. Öteki yoldaki engelleri, ağaçları nasıl kesip oduna dönüştüreceğini hesaplar, ikisinin de amacı bir. Birinci oduncu gibi yazsam edebiyat olmaz. İkicisi gibi yazsam laf kalabalığı olacak. Ben yine de içinden çıkabilirsem bir orta yol bulup şu Güzel Elif’i yazmaya çalışacağım.
Önce Elif gelinin kocasından anlatayım. Kel Veli adında ki adam 1898 yıllarında Yemene askere gider. Yemende bir kaç yıl kalır. Sonra bilmem ordu dağılır, bilmem terhis olurlar. Anadolu’ya doğru yola düşerler.
Bir kaç gün geldikten sonra aynı köyden yol arkadaşlarından Hamza Ali ile Kenter Veli boş bulunur; adama derler ki biz eve gidiyoruz sen nereye gidiyorsun? Şimdiye senin Güzel Elif’e kim ne yaptı kim bilir derler. Adam arkadaşlarının bu sözüne alınır. Arkadaşlarına küser biraz geriden gelmeye başlar. Yolda gelirken bir bağırtı duyarlar. Geriye dönüp koşarlar ki maymunlar adamı parçalayıvermiş.
Osmaniye Düziçi’ne bağlı eski adıyla Zindoğan yeni adıyla Çitli Köyün ’den ayrılan Yeşilyuva köyünün Güzel Elif’i çok genç yaşta bir kız çocuğuyla dul kalır. Bize anlattıklarına göre o kadar güzelmiş ki onun güzelliğine havadaki kuşlar bile Elife bakmak için kanatlarını süzer ayaklarını salındırırmış. Büyük ozan Karacaoğlan diyor ya” deli gönül beş yüz altın veriyor/ kaş ile gözünün aralarına” tam Karacaoğlan’ın anlattığı güzellerden.
Sonra bu Elif gelin’e ne olmuş biliyor musunuz? Yıl 1905 ‘li yılların da Hani bizde bir söz vardır derler ki “kaderin güzel olmalı” Elif geline Çotlu Köyünden birisi dünürcü olur. Adam evlidir ve çocukları da vardır. Dönem kıtlık açlık devridir. Elif Gelin evlenmeyi kabul eder. Fakat adamın evine geldiklerinde adamın evli olduğunu görür. Pişman olur namusuna köle olur, ama geriye de dönemez kaderine razı olur.
Adam on beş günde veya ayda bir Maraş Ermeni ustalarına kaşıklık, taraklık, ıstar kirkiti tosak götürür. Maraş’a her defasında büyük hanımını yanına alır. Bir gün Elif’e derki hazırlan yarın Maraş’a seninle gideceğiz der. Elif kabul eder.
Adam her gün karısının birinin yanında kalırmış o gün sırada Elif’teymiş. Akşam Elif’in yanına gelmez sabah olunca da Maraş’a büyük hanımıyla gider. Adam büyük hanımıyla tosakları sırtlayıp birkaç saat yol aldıktan sonra arkadan bir haber gelir. Elif Gelin öldü derler. Elif Gelin’in zehir içtiği veya sinir krizinden öldüğü söylenir.
Elif Gelin için 1900’lü yıllar da Koç Demirci ve Ermeni âşıklarından Kul Büdürüs’ün söylediği türküler aşağıdadır.
Elif Gelin
Elif Gelin yurttan göçtü
Firkat geldi gönlüm coştu
Yolu Gabaca’dan aştı
Aşar gider Elif Gelin
Gabaca’dır belin başı
Çok olur boranı kışı
Elvan türlü çeşit başı
Bağlar çözer Elif Gelin
Zindeğen’de uzun dere
Bilmem göçün önü nere
Ağ kolların gere gere
Sarar gider Elif Gelin
Yücelerde olur berdi
Aldı beni gelin derdi
Dingilyeri güzel yurdu
Konargöçer Elif Gelin
Meste Koç Demirci’m meste
Armağan gönderdim dosta
Sağ kol altta sol kol üstte
Sarar gider Elif Gelin
NİYE ELİF’İMDEN HABER VERMEDİN
Koç Demirci’nin Büdürüs’e yazdığı şiir. Bu şiir şimdilerde Arabistan’a bağlı Cidde’den gönderilmiştir.
Gurbet elde ateş düştü özüme
Dünya malı görünmüyor gözüme
Güvenirdim ikrarına sözüne
Niye nazlı yârden haber vermiyon
Çok göresim geldi bizim dağları
Bahçeleri mor sümbüllü bağları
Yaylada mı sahilde mi evleri
Niye Elif’im den haber vermiyon
Yakınlarda dost eline vardın mı?
Merak edip hatırını sordun mu?
Aramızda engel var mı duydun mu?
Niye nazlı yârden haber vermiyon
Benim ile hüzünlenip güldüğün
Dostum diye gizli sırrım verdiğim
Böyle miydi bana gardaş dediğin
Niye Elif’im den yârden haber vermiyon
Anlat dostum obalardan köylerden
Hastalardan ölenlerden sağlardan
Dumanlı Düldül’den yüce dağlardan
Niye nazlı yârden haber vermiyon
Demirci oğlum bitir gayrı sözünü
Çok özledim dostun ela gözünü
Yoksa unuttun mu dostluk sözünü
Niye Elif’im den haber vermiyon,
*
Elif Selam Saldı Saçlarıyınan
Kul Büdürüs koç Demirci’nin arkadaşı bu şiiri Gökçayır köyünden Cidde’ye göndermiştir.
Ah neyleyim Koç Dmirci’im elinden
Burda duramıyom ahi zarından
Gam gasevet çekme nazlı yârinden
Dostun selam saldı kıçlarıyınan ([1])
Uzaktır gardaşım yolların uzak
Yazmışsın bir mektup aynını yazak
Bozulmuş siyecin düğmeler düzek
Dostun selam saldı döşleriyinen
Göresin mi geldi yine dağları
Yetiştirdiğin mor sümbüllü bağları
Gene Karese’ye indi evleri
Dudak selam saldı dişleriyinen.
İş tutmadım has bahçeni bekledim
Gittim her haftada birken yokladım.
İskif çekip engellerin okladım
Gözler selam saldı kaşlarıyınan.
Kul Büdürüs böyle söyler sözünü
Hakka doğru tutmuş kendi özünü
Benli Elif saldı sana nazını
Elif selam saldı saçlarıyınan
Not: Bu şiirlerden ikisi Bekir DAĞSEVER ’in çitli Köyü Avşar Halk Kültürü kitabın dan alınmıştır.
Yahya Gürz
Aşık Yahya Gürz
